Quy trình trồng thâm canh cây Đảng sâm (Codonopsis sp.) từ nguồn gốc cây mô

* Tiêu chuẩn cây con:

Sau 2 tuần khi cây con đạt các chỉ tiêu: Cây con cao ≥ 5 cm, số lá từ  4 – 6, số rễ ≥ 3 rễ, chiều dài rễ ≥ 3 cm có thể rửa thạch và ra ngôi cây. Cây khỏe và không bị nấm bệnh có thể rửa thạch và ra ngôi cây (hình 2).                                                                              


Hình 2: Ảnh cây Đảng sâm đủ tiêu chuẩn ra ngôi.

* Chuẩn bị giá thể:

Cây  Đảng sâm là cây chịu đất ẩm ướt - mát, sống ở bìa rừng, ven suối, đất núi rậm… Dựa trên những đặc điểm sinh thái học của cây giá thể được sử dụng có thành phần: 80% đất mặt dưới tán rừng, 20% sơ dừa. Bầu sử dụng để ra cây Đảng sâm là loại bầu 8x12cm.

* Ra ngôi cây:

- Đưa cây con kèm theo giá thể, rửa sạch môi trường bám trên rễ sau đó rửa lại bằng nước sạch.

- Loại bỏ phần lá già, lá vàng, thao tác nhẹ nhàng tránh làm tổn thương đến rễ và lá, không nên để cây con ngâm quá lâu trong môi trường nước vì cây bị tổn thương dẫn đến chết sau khi chuyển ra vườn ươm.

- Rửa sạch cây con, ngâm vào dung dịch ridomilgold trong 10 phút để khử sạch nấm bệnh, sau đó đem cây con đặt vào chỗ râm mát, để ráo nước.

- Cây nuôi cấy mô ít rễ hoặc không có rễ, sau khi được rửa sạch, ngâm phần rễ vào dung dịch IBA nồng độ 100mg/l trong 15 phút để kích thích ra rễ.

*Chế độ tưới nước:

- Sau khi cấy ra bầu phải tưới ẩm bằng phun sương ngày 2-3 lần và phủ kín bằng nylon để tránh cây héo do mất nước. Đảm bảo vườn ươm cây con phải mát, cường độ chiếu sáng thấp.

- Khi cây con được 3 tuần tuổi có thể sử dụng hệ thống vòi quay tự động hoặc dùng ô roa để tưới (hình 4). Bắt đầu từ tuần thứ hai mở lớp phủ nilon từ 2 – 3 giờ đồng hồ một ngày, chỉ mở hé một phần  để cây con quen với nhiệt độ và ẩm độ bên ngoài.

- Vì có thời vụ trồng thường bắt đầu khi vào xuân, có mưa phùn nên Đảng sâm hoàn toàn có thể phát triển tốt khi chỉ dựa vào nước trời. Nhưng nếu trồng trong điều kiện tưới tiêu chủ động thì nên tưới đầy đủ cho cây vào các giai đoạn phát triển bộ phận thân lá mạnh và giai đoạn bắt đầu tạo củ.


Hình 3. Cây Đảng sâm ra ngôi được 1 tuần tuổi


Hình 4. Cây Đảng sâm ra ngôi được 1,5 tuần tuổi

*Chế độ bón phân:

  • Cây con sau khi trồng 2 tuần có thể tưới phân bón lá AT với hàm lượng 0,5g/lít  giúp cây nảy chồi, ra rễ, tăng sức chống chịu với điều kiện ngoại cảnh và thích nghi với môi trường.
  • Sử dụng phân vi sinh để bón thúc một tháng sau trồng với hàm lượng 50g/gốc.

2.2. Giai đoạn trồng thâm canh

* Chọn cây đủ tiêu chuẩn

Cây Đảng Sâm ra ngôi và trồng tại vườn ươm sau 03 tháng sinh trưởng phát triển tốt, cây đạt tiêu chuẩn cây cao 10 - 15 cm, có từ 6 cặp lá, hệ rễ phát triển khỏe mạnh.

* Chuẩn bị đất

- Cây Đảng sâm cần đất tương đối tốt, tầng đất dày, tơi xốp, ít đá lẫn, khả năng giữ nước lớn nhưng thoát nước tốt, có độ ẩm đầy đủ trong suốt thời gian cây sinh trưởng.

- Tốt nhất là đất thịt bổ sung thêm trấu hun theo tỷ lệ (1:0,5), Cây Đảng sâm không ưa đất cát và đất sét.

- Loài này phát triển củ theo chiều dọc, rễ cây ăn sâu. Do vậy, khi làm đất trồng cần phải cày sâu từ 15 - 20 cm, bừa kỹ, nhặt sạch cỏ, được đập tơi và phơi ải cẩn thận.

- Trồng Đảng sâm trên đất đồi núi, đất đá, không cần phải làm đất mà sau khi dọn cỏ, bổ hốc đường kính khoảng 20cm, sâu khoảng 20 - 25 cm sau đó trồng cây.

- Trồng trên đất ruộng, bãi đọng nước lên luống rộng 1,4 – 2 m, cao 15 - 20 cm và rãnh rạch ngang luống sâu khoảng 15 cm. Trước khi trồng rắc vôi để khử trùng, loại bỏ tàn dư bệnh hại.

- Trồng xen dưới tán rừng sau khi dọn­­­­­ sạch thực bì, tiến hành cuốc đất trồng sâu 15cm, đập đất nhỏ và vun thành luống. Mặt luống rộng 40 – 50cm, cao 10cm, khoảng cách giữa luống là 40 – 50cm.

* Thời vụ trồng và mật độ trồng:

- Có thể trồng quanh năm trừ những tháng quá nắng nóng hoặc quá rét nhưng thời gian thích hợp nhất để trồng là mùa xuân, có mưa phùn, độ ẩm cao từ tháng 2 đến tháng 5. Trồng sau 10 - 12 tháng, có thể thu hoạch củ.

- Khoảng cách trồng thuần: 40 x 50 cm hoặc 50x50 cm. Mật độ trồng khoảng 4.000 đến 5.000 cây/ha.

- Mật độ trồng rừng xen: Khoảng 1.800 – 2.500 cây/ha.

* Kỹ thuật trồng

  • Trồng thâm canh

+ Trồng từng hốc: Dùng xẻng chuyên dụng đào hốc có đường kính khoảng 20cm, sâu khoảng 20 - 25 cm. Sau đó, trộn đất với trấu hun cho đầy hố, nén đất xuống rồi trồng cây đã ươm vào, mỗi cây một hố, cây cách cây 50cm. Cây cần được tưới nước và ấn chặt đất xung quanh gốc, vun đất tạo thành vồng có rãnh thoát nước xung quanh. Dùng bèo tây hoặc rơm ủ vào gốc để giữ ẩm là tốt nhất.

 + Trồng trên diện tích lớn: làm luống 1,7 – 2 m; cao 15 - 20 cm và rãnh rạch ngang luống sâu khoảng 15 cm. Cây cách cây 50cm. Tiếp theo cho trấu hun xuống hố, lấp đất mỏng, đặt cây đã ươm vào trồng, tưới nước rồi ấn chặt đất quanh gốc.

 + Trồng trên đất dốc làm luống theo đường đồng mức để tránh trôi đất màu, hạn chế thoát nước nhanh sau khi mưa.

  • Trồng xen

+ Trước hết phải chọn loại rừng để trồng Đảng sâm thích hợp: Rừng có tán tương đối thưa, độ tàn che dưới 50%. Đảng sâm trồng xen dưới tán rừng tự nhiên hoặc dưới tán vườn nhà.

+ Dùng xẻng chuyên dụng đào hốc có đường kính khoảng 20cm, sâu khoảng 15 - 20  cm. Sau đó, trộn đất với trấu hun cho đầy hố, nén đất xuống rồi trồng cây đã ươm vào, mỗi cây một hố, cây cách cây khoảng 40 - 45cm.

- Sau khi trồng, cần được tưới nước và ấn chặt đất xung quanh gốc cây, vun đất tạo thành vồng có rãnh thoát nước xung quanh. Sau khi trồng, phủ một lớp lá cây hoặc thảm mục của rừng lên trên bề mặt luống để giữ ẩm.

* Kỹ thuật bón phân

- Bón lót trước khi trồng gồm 1kg phân chuồng hoai mục /hốc

- Sau 2 tuần phun phân bón lá đầu trâu để cây nhanh ra lá và ra rễ.

- Sau 3 tháng bón thúc bằng phân chuồng 1kg/gốc.

- Sau 6 tháng bón thúc bằng phân chuồng mỗi gốc 1kg/gốc.

Cách bón: bón vào giữa 2 khóm cây, không bón trực tiếp vào gốc có thể làm cây bị chết.

- Vun gốc: Đảng sâm là cây thân thảo và dây leo. Để cây phát triển tốt cần cắm dèo cho cây và tiến hành vun gốc để tăng năng xuất củ.

Vun gốc cho cây chia làm 2 thời điểm.

+ Vun gốc lần 1, kết hợp nhặt cỏ sau khi bón thúc lần 1 khoảng 3 tháng.

+ Vun gốc lần 2 vào thời điểm bón phân thúc phân lần 2 tức sau trồng 6 tháng và kết hợp nhặt cỏ dại.

Mỗi lần vun xới xong, nếu có mùn rác, mục hoặc trấu thì phủ vào gốc cây giúp cho củ to và năng suất cao.

* Quản lý vùng trồng

Kiểm tra thường xuyên tình trạng đồng ruộng, dụng cụ phun thuốc và các bao gói, vệ sinh dụng cụ và xử lý nước thải khi vệ sinh dụng cụ phun thuốc, phòng ngừa khả năng gây ô nhiễm đất trồng và môi trường vùng sản xuất.

* Phòng trừ sâu bệnh

- Bệnh hại Đảng sâm

Bệnh cháy lá, thối vàng: Bệnh do nấm Fusarium gây nên thường vết bệnh xuất hiện trên chóp lá và cháy từ chóp lá xuống. Nếu bệnh phát triển mạnh, nấm tấn công vào nách lá, xuống củ, trên củ có vết màu nâu, phần củ nhăn nheo và tóp lại có phủ lớp tơ màu trắng làm chết cả cây. Phòng trừ bằng cách sử dụng các loại chế phẩm sinh học Bima.

Bệnh thối củ, thối xanh ở Đảng sâm: Bệnh do vi khuẩn lưu tồn trong đất, nước hoặc côn trùng gây ra. Cây Đảng sâm đang xanh bỗng héo đột ngột vào giữa trưa, có tươi lại vào lúc chiều mát và chết rất nhanh, thân bị nhũn nước, tách rời củ và có màu sậm, khi nhổ lên, đỉnh sinh trưởng có nước màu đục và có mùi hôi đặc trưng. Do đặc điểm bệnh rất khó trị, lây lan nhanh và gây tổn thất lớn nên ngay từ khi làm đất cần bón vôi cho đất, lên luống cao, thoát nước tốt. Không trồng mật độ dày quá. Khuyến cáo sử dụng chế phẩm sinh học Trichoderma trộn với phân hữu cơ hoai mục để bón.

 - Sâu hại Đảng sâm

 Giai đoạn cây nhỏ, có thể bị sâu xanh, sâu xám. Khi giai đoạn cây lớn có thể bị sâu đục thân.Với sâu hại như sâu xanh, sâu khoang có thể bắt tay, vì mức độ gây hại nhỏ. Còn sâu đục thân thì sử dụng chế phẩm sinh học để phun như AKIRA 333.

 

CÁC BÀI VIẾT CÙNG CHUYÊN MỤC
VĂN BẢN MỚI NHẤT

Lượt truy cập: 274386

Đang online: 3

Ngày hôm qua: 184

online

Chào mừng bạn đến với hệ thống trả lời hỗ trợ trực tuyến.
Để liên hệ với các bộ phận xin vui lòng điền đầy đủ vào mẫu kết nối

Họ và tên


Địa chỉ Email


Yêu cầu hỗ trợ


Lễ công bố thành lập Viện